Mưa mặn

Ai cũng biết, gió từ biển thổi tới có chứa muối và đưa muối từ nước biển tung lên vào khí quyển. Gió có muối tất nhiên có liên quan đến mưa mặn. Một giọt mưa nặng 50mg đã rửa mặn cho 16 lít không khí, còn 1 lít mưa đã hòa tan trong mình lượng muối chứa trong 300 m³ không khí. Chỉ tính riêng gió bão đã đem từ đại dương vào không khí để rồi lại theo mưa rơi xuống 27 tỉ tấn muối trong 1 năm. Tức là sau 80 năm trên mỗi km² đất liền mưa đã rơi xuống hơn 1000 tấn muối hòa tan.

Mưa axit

Mưa axit là những trường hợp nước mưa có độ pH dưới 5.6. Khi trong khí quyển hàm lượng các lưu huỳnh oxit (SO₂ là chủ yếu) và nitơ oxit (chủ yếu NO₂ ...) tăng lên (là những sản phẩm cháy của các nhiên liệu như dầu mỏ, than đá, khí đốt, củi… hoặc trong vận hành các nhà máy lọc dầu, luyện kim, hóa chất, vận tải ôtô…) thì sẽ gây mưa axit. Lưu huỳnh dioxit và nitơ dioxit liên kết với oxy và không khí ẩm, chuyển thành các axit sunfuric và axit nitric:

2SO₂ + O₂ + 2H₂O = 2H₂SO₄

4NO₂ + O₂ + 2H₂O = 4HNO₃

Hai axit này cũng theo mưa rơi xuống đất, vì vậy độ pH của nước mưa thường là 3-4, thậm chí bằng 2. Khi đó đâu còn là nước ngọt nữa, mà chua như giấm ăn rồi đấy!

Hậu họa khôn lường

Mưa axit đặc biệt nguy hại đối với môi trường. Đôi khi, kể cả tuyết cũng có thể là axit, và những bông tuyết thậm chí còn có thể bị nhuốm đen. Khi những bông tuyết này tan ra, nguồn nước sinh ra từ đó có nồng độ axit cao gấp 10 lần so với nước mưa axit thông thường. 

Cơn mưa axit đầu tiên được chỉ ra là vào những năm 50 thế kỉ 20 tại Na-Uy. Khi đó các nhà khoa học đang bị thách thức bởi hiện tượng rất nhiều loài cá trong các hồ của Na-Uy bị thoái hóa. Đất nước láng giềng Thụy Điển, 4.000 hồ không hề có cá; 9.000 hồ bị mất một phần lớn các loài cá đang sinh sống, trong khi đó có tới 20.000 hồ khác cũng bị ảnh hưởng bởi mưa axit.

Các loài cá bị diệt vong là bởi mưa axit đã hủy hoại nguồn thức ăn của chúng, các loài thực vật và thế hệ tiếp sau. Và không có cá, các loài chim và động vật có vú cũng bị tuyệt diệt.

Mưa axit cũng giết hại các khu rừng. Chúng rửa trôi hoàn toàn những chất dinh dưỡng và những vi sinh vật có lợi. Mưa axit cũng làm yếu đi sức đề kháng của cây cối, dễ mắc bệnh và bị kí sinh trùng… Cây thông là loài cây đặc biệt nhạy cảm với mưa axit. Hơn một nửa các cánh rừng của miền tây nước Đức đang ở trong những mức độ bị phá hủy khác nhau và giá trị lượng cây gỗ bị hủy hoại bởi mưa axit ước tính đạt 800 triệu đôla hàng năm. Năm 1984, Thụy Sĩ bị thiệt hại khoảng 12 triệu cây (14% diện tích rừng cả nước), trong khi đó diện tích rừng bị mưa axit phá hủy ở Hà Lan là 40%. 

Và các công trình của con người cũng chịu tác hại bởi mưa axit: xi măng, bê tông, vôi, đá cẩm thạch, kim loại, chất bazan và đá granit….và những thiệt hại đó là không hề nhỏ. Mưa axit đang tàn phá nghiêm trọng các công trình nghệ thuật bằng đá như Nghị viện Anh, Tu viện Westminster và Nhà thờ Saint Paul (London); đền thờ Tajmahal (Ấn Độ); các tượng đá ở Italia và Hy Lạp....

Sức khỏe con người cũng bị ảnh hưởng nhiều bởi mưa axit. Chúng làm cơ quan hô hấp của con người dễ bị thương tổn hơn, gây ra các bệnh về phổi, viêm da, mắt...

 

Một cánh rừng thông của Czech bị hủy hoại bởi mưa axit. 
(Ảnh chụp tháng 7/2006, theo PD)